Irene is niet doof,
ze hoort alleen niets

Een vriendin van mij, Irene is horend geboren. Op zevenjarige leeftijd verloor ze haar gehoor als gevolg van een ziekte. Hierdoor kan ze tot op de dag van vandaag geen geluiden meer waarnemen.

Achtergrond informatie Irene

Ik heb Irene een halfjaar geleden voor het eerst ontmoet. We zijn beide Jehovah’s getuigen en vergaderen twee keer per week met elkaar. Omdat Irene niet kan horen wat er wordt gezegd tijdens deze bijeenkomsten, vraagt ze elke keer aan een ander om de lezing voor haar te vertalen. De ene schrijft de hoofdpunten voor haar op, een enkeling vertaalt het meteen naar gebarentaal en de anderen herhalen wat de spreker zegt. Ikzelf herhaal meestal wat de spreker zegt. Door zonder geluid te spreken, articuleer je beter en kan Irene makkelijker liplezen.
Irene kan heel goed liplezen. Zó goed zelfs, dat ik meestal vergeet dat ze me niet kan horen. Soms gebeurt het zelfs dat wanneer ik haar aan de andere kant van de straat zie lopen, ik haar naam roep. Aangezien ze dan niet reageert ben ik altijd een momentje ontgoocheld, tot ik me realiseer dat ze me gewoon niet kon horen.

Beperking is een verboden woord

Ik vond Irene een perfect voorbeeld van iemand die zich niet neerlegt bij haar “beperking”. Daarom vroeg ik aan haar of ik over haar mocht schrijven. Ze vond het een heel leuk idee, maar het woord ‘beperking’ gaf haar de kriebels. Zij en haar man legde me daarna uit waarom.

Mensen die doof zijn, al dan niet van geboorte, zien zichzelf niet als mensen met een beperking. En dat is ook zo! Een beperking is iets wat je jezelf oplegt, of wat door anderen aan je wordt opgelegd. Het zorgt ervoor dat je bepaalde dingen niet kunt of mag doen.

Doof zijn is helemaal iets anders. We kunnen het zien als iemand die een andere taal spreekt. Net als anderstalige mensen, heeft de dovengemeenschap een eigen taal, een eigen cultuur en gedragsregels.

Nederlandse gebarentaal nog niet erkend

In Nederland is Gebarentaal nog geen officiële taal, maar in ons buurland België al wel. In de Verenigde Staten is dit al jaren zo. Er zijn daar zelfs Universiteiten die als voertaal gebarentaal hebben. Dus voordat je daar kunt studeren, moet je vloeiend gebarentaal kunnen spreken. Aangezien er vroeger vijf verschillende dovenscholen waren in Nederland, bestaan er vijf verschillende gebarentaalvormen. Momenteel zijn ze bezig met het ontwikkelen van een Nederlandse gebarentaal, die algemeen gebruikt zal worden.

Irene-gebarentaal-Asmara-blog-doof-380x250

Een wereld die opengaat

Stel je voor, hoe leuk zou het zijn om als tweede taal gebarentaal te leren in plaats van Engels of Frans. Het zou de perfecte kans zijn om de bestaande kloof tussen de horende en de dovengemeenschap te doen verdwijnen. Nu moeten deze mensen zich steeds aanpassen aan de samenleving en dat moet veranderen.

Bronnen
• Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania (2003). Een briefje dat mijn leven veranderde. Wachtoren, 1 januari 2003, p23-26
• DOOF.NL Gebarentaal. Verkregen op 9 september 2016 van http://www.doof.nl/infotheek/taal/gebarentaal

Over Asmara Horlez

Old school, getrouwde twintiger met een voorliefde voor communicatie. Een nieuwsgierig Aagje, dat ongegeneerd vragen stelt. Naast een talenknobbel heeft Asmara ook last van een creabeabochel. Liefde voor haar medemens drijft haar om steeds nieuwe manieren te vinden om de ander te helpen. Als een van Jehovah’s getuigen komt ze in aanraking met verschillende soorten mensen zowel binnen als buiten de gemeenschap. Die ervaringen en zelfanalyses gebruikt ze bij het schrijven van de blogs.

Recente berichten