Moeilijk ‘verstaanbaar’
gedrag van kinderen

In mijn werk heb ik regelmatig te maken met moeilijk ‘verstaanbaar’ gedrag van kinderen. Maar ook met de hulpvraag die leerkrachten of ouders hebben om hiermee om te gaan.

Inzicht

Inzicht krijgen in de ondersteuningsbehoefte van een kind is altijd een boeiend, uitdagend en creatief proces waar samenwerking met het kind zelf, de mensen rondom hem en onderzoeken uit het verleden belangrijk zijn.

Ik probeer dit proces altijd inzichtelijk te maken in een duidelijk plan. Eigenlijk is het plan niets meer en minder dan een mini-onderzoek maar het geeft een duidelijke leidraad. Dat is ook de reden dat ik er in dit blog aandacht aan wil besteden.

Nadat ik de voorlopige hulpvraag gehoord of gelezen heb ga ik een aantal keren kijken naar het kind op verschillende momenten. Op die manier hoop ik hem/haar een beetje te leren kennen. Daarna beschrijf ik in de beeldvormingeen samenhangende opsomming van persoonskenmerken en resultaten van gedane onderzoeken bij het kind gerelateerd aan de, voorlopige, hulpvraag. De beeldvorming vormt in principe de basis van de hulpvraag en de hypothesen.

Als volgt formuleer ik de hulpvraag door het vastgelegde probleem, vanuit het perspectief van het kind te omschrijven. Datgene wat dit kind ervaart en wat zijn wensen zijn, ten aanzien van een oplossing. In het plan laat ik ook vaak de hulpvraag staan die door de begeleiders gesteld is.

De hypotheseis wat mij betreft het belangrijkste gedeelte uit het plan. Een goede hypothese geeft een (mogelijk) antwoord op je hulpvraag. Het is een aanname/ een veronderstelling en die nog niet bewezen is. Een goede hypothese is duidelijk en voldoende afgebakend zodat je tijdens het evalueren kunt toetsen of de hypothese juist of onjuist was. Het maakt je denkrichting als hulpverlener inzichtelijk, overdraagbaar en bespreekbaar. Zeker wanneer je wilt samenwerken is een goede hypothese onmisbaar.

Vanuit de hypothesen kun je doelen stellen. Het is prettig om een doek SMART te formulieren. Smart staat voor Specifiek, Meetbaar, Aanwijsbaar, Realistisch en Tijdgebonden. Op die manier is een doel goed te evalueren.

Sandra Stultiens-Houben | blogger Wijzermetjebeperking.nl

Het helpt om een doel te stellen als een vaardigheid die de leerling ontwikkelt. Dus bijv. “de leerling kan….” Daarna beschrijf je de werkwijze,hierin leg je alle afspraken en de rol van alle betrokkenen vast om de uitvoering goed te laten verlopen. Wiedoet wat,waar  en wanneer?Het is mogelijk om in de werkwijze een stappenplan toe te voegen op welke manier en in welke volgorde je verwacht aan de uitvoering te werken.

Tijdens de evaluatie bekijk je eerst of het gestelde doel behaald is. Als dit zo probeer je te verklaren waarom dit gehaald is en wat je hieraan hebt  voor de toekomst. Is een doel niet behaald dan evalueer je alle stappen: hulpvraag, hypothesen, werkwijze één voor één. Probeer te achterhalen hoe het komt dat het doel niet behaald is. En wat kun je doen om het proces in de gewenste richting bij te sturen.  Misschien waren je hypothesen niet goed? Heel mooi om te kijken of je het probleem ook op een andere manier kunt benaderen.

Als hulpverlener word je hierdoor in ieder geval uitgedaagd om opnieuw in de boeken te duiken of te overleggen met anderen en dat is goed om jezelf te blijven ontwikkelen.

Over Sandra Stultiens-Houben | www.autismeprikkels.nl

Sandra is leerkracht en heeft een masteropleiding tot autismespecialist afgerond. Sinds 1997 is zij werkzaam op de MBS Eindhoven, een school voor zeer moeilijk lerende kinderen. In 2012 bracht ze, als  co-auteur,  het boek “Prikkels in de groep!” uit.  Daarnaast heeft Sandra een eenmanszaak met de naam Autismeprikkels. Mensen kunnen hier terecht voor begeleiding, coaching, advies en educatie op maat!

Recente berichten